ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงผาตั้ง

ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงผาตั้ง เป็นศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแห่งหนึ่งตามโครงการพระราชดำริตั้งอยู่ที่ ดอยผาตั้ง อำเภอ เวียงแก่น จังหวัดเชียงราย ห่างจากตัวเมืองเชียงราย ประมาณ 50 กิโลเมตร เป็นศูนย์พัฒนา ทดลอง เกี่ยวกับการเกษตร รวมถึงพัฒนาอาชีพทางการเกษตรให้แก่ชาวบ้าน ซึ่งภายในศูนย์พัฒนามีการทดลองการปลูกพืชผักเมืองหนาว และดอกไม้ พันธุ์ไม้ เมืองหนาวนานาชนิด รวมถึงเป็นการจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ไม้ต่างๆ ที่ทดลองแล้วได้ผลให้แก่ชาวบ้าน ในโครงการพระราชดำริ

แต่เดิมพื้นที่ดังกล่าวเป็นภูเขาแห้งแล้งหรือเรียกว่า ภูเขาหัวโล้น ต่อมาชาวบ้านมีการปลูกฝิ่นและกัญชา ซึ่งเป็นพืชประเภทยาเสพติดให้โทษ ด้วยเหตุนี้ทำให้ในหลวง รัชกาลที่ 9 ทรงเห็นว่าพื้นที่ของภูเขาแห่งนี้ต้องมีการปลูกพืชพรรณที่สามารถให้ประโยชน์แก่ชาวบ้าน รวมถึงปรับภูมิทัศน์ให้มีความอุดมสมบูรณ์ ทรงมีพระราชดำริให้ปรับปรุงพื้นที่บริเวณดอยผาตั้งเพื่อส่งเสริมและผลิตพืช ผลไม้ เมืองหนาว โดยเริ่มต้นทำอย่างสมบูรณ์เมื่อปี พ.ศ. 2547 เพื่อส่งเสริมและปรับปรุงความอุดมสมบูรณ์ของพืชพรรณและหน้าดิน ซึ่งภายในมีการปลูกผักเมืองหนาวภายในโรงเรือน มีจุดสาธิตวิธีและทดสอบการปลูกผักเมืองหนาว รวมถึงดอกไม้เมืองหนาว เช่น ทิวลิป และลิลลี่ รวมถึงการเลี้ยงสัตว์ได้แก่ กระต่าย แพะ ไก่กระดูกดำ และหมู เพื่อหล่อเลี้ยงชุมชน บนพื้นที่ของแปลงผักกว่า 50 ไร่ นอกจากชมแปลงเกษตรแล้ว ยังได้ชมวิถีชีวิตของชาวชุมชนในละแวกใกล้เคียงของชาวเผ่าม้ง, ชาวจีนยูนาน รวมถึงจุดชมวิวที่งดงามของดอยผาตั้ง ซึ่งสามารถมองเห็นภูมิทัศน์ที่สวยงาม จุดชมทะเลหมอกยามเช้า และชมวิวทิวเขาของชายแดน ไทย-ลาว บนความสูง 1,800 เมตร